متن خطبه های نماز جمعه ۱۴ مردادماه ۱۴۰۱ به امامت حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن زاده

متن خطبه های نماز جمعه ۱۴ مردادماه ۱۴۰۱ به امامت حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن زاده

متن خطبه های نماز جمعه ۱۴ مردادماه ۱۴۰۱ به امامت حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن زاده
چکیده:

امام جمعه کیش : مجلس و دولت به منظور کاهش آسیب ها، ساختار مدیریت بحران کشور را بازنگری کنند.

 

خطبه های ۱۴ خرداد ۱۴۰۱ به امامت حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن زاده

 

خطبه اول

در آغاز سخن اول خودم و بعد همه شما برادران و خواهران گرامی را به رعایت تقوای الهی دعوت و سفارش می‌کنم.

موضوع بحث ما پیرامون یکی از ظرفیت های بسیار مهم فطره و خدادادی انسان تحت عنوان ظرفیت بصیرت بود. در خطبه قبل برخی از نکات مقدمی رو بیان کردیم و در این خود هم باز برخی از نکات مقدمی را شریفتان بیان می کنم تا انشالله در خطبه های آینده به بررسی اصل موضوع این ظرفیت مهم فطری و خدادادی انسان بپردازیم.

عرض کردیم ظرفیت بصیرت وجه مشترک اردوگاه امام حسین علیه السلام است. همانطور که عدم وجود بصیرت وجه مشترک اردوگاه دشمنان حضرت و اردوگاه یزیدیان است . در قرآن کریم ۱۴۸ بار مشتقات بصر تکرار شده است و خود واژه بصیرت دو بار در قرآن آمده است که یکی از آنها آیه ۱۰۸ سوره یوسف است که می فرماید: «…أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى‌ بَصِيرَةٍ…». پیامبر عظیم الشان اسلام در این آیه اعلام می کند که با یقین و اطمینان و از روی بصیرت کامل و معرفتی که حق و باطل را از هم جدا می کند به خدا دعوت می کنم. لذا جا دارد که این موضوع بصیرت مخصوصاً در ایام ماه محرم و صفر به عنوان یک مسئله مهم که تاثیرگذار در اردوگاه امام حسین علیه السلام بوده بپردازیم و پیشنهاد هم کردیم که محققین محترم خوب است حادثه کربلا را با این نگاه مسئله محوری دنبال کنند و مسائل مهم تاثیرگذار در اردوگاه امام و در حادثه عاشورا را تحقیق و بنویسند. بصیرت به تعبیر بزرگان عبارت است از قدرت درک صحیح امور و اینکه انسان قدرت شناخت حقیقت را داشته باشد و لذا برخی بزرگان از بصیرت به عنوان یک قوه ای که در وجود انسان هست تعبیر می کنند و این قوه به نور قدسی منور شده که به واسطه آن انسان ها حقایق اشیا و امور را درک می کنند همانطور که به وسیله چشم انسان صور و ظواهر اشیا را می بیند لذا چقدر مهم است که ما به این قوه خدادادی که امری فطری هم هست و انشالله در آینده به فطری بودن آن هم می پردازیم، توجه کنیم و این مسئله بصیرت نه تنها در حوزه تحقیقات به آن پرداخته شده است و نویسندگان در این رابطه از حوزه دینی به آن پرداخته اند بلکه این مسئله بصیرت نزد شعرای ما چه شاعران گذشته و چه آیینی و هم در حوزه شعر نو نیز مورد توجّه قرار گرفته است. به تعبیر هاتف اصفهانی«چشم دل بازکن که جان بینی … آنچه نادیدنیست آن بینی»؛ می‌فرماید که انسان با پرورش معنوی دل خودش می‌تواند بصیرت پیدا کند بصیرتی که به واسطه آن حقیقت روح و عالم غیب را درک کند،« گر به اقلیم عشق روی آری … همه آفاق گلستان بینی # بر همه اهل آن زمین به مراد…گردش دور آسمان بینی # آن‌چه بینی، دلت همان خواهد…وآن‌چه خواهد دلت، همان بینی» .

به تعبیر این شاعر بزرگوار واقعاً در سرزمین عشق اگر انسان این توفیق را داشته باشد و در آن مسیر قرار گیرد هر چه که می بیند مطابق میل اوست و هر چه را آرزو می‌کند آن را خواهد یافت.

نکته مقدمی دیگر که باید در رابطه با مسئله بصیرت عرض کنم و مخصوصاً قابل توجه محققین گرامی است که حتما باید به آن توجه کرد ؛ چرا که اگر بخواهیم در حوزه مسئله مهم این ظرفیت تحقیق کنیم حتماً باید کلمات و واژه هایی که مترادف این معنا هستند را در احادیث و قرآن مطالعه کرده و مورد دقت دهیم. در قرآن و روایات اسلامی واژه های متعددی آمده است که یا هم معنای بصیرت هستند و یا خیلی نزدیک به معنای بصیرت هستند.

امیر مومنان علی علیه السلام می فرماید :«الیقظة استبصار». یکی از واژه هایی که خیلی نزدیک و در واقع معادل معنای بصیرت هست؛ واژه «یقظه» به معنای بیداریست لذا حضرت می‌فرماید بیداری بصیرت یافتن است. یکی دیگر از این واژگان نور است که همتای بصیرت است همچنانکه خداوند متعال در آیه ۲۸ سوره حدید می فرماید: « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ آمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! از خداوند پروا كنيد و به پيامبرش ايمان آوريد تا از رحمت خود، دو بهره به شما عطا كند و براى شما نورى قرار دهد كه به وسيله آن (در دنيا و آخرت) راه را طى كنيد، و گناهان شما را ببخشد و خداوند بسيار آمرزنده و مهربان است. » لذا طبق این آیه نور به معنای بصیرت است و اگر بخواهیم در حوزه بصیرت تحقیق کنیم ناگزیریم واژه های مختلفی که معادل با واژه بصیرت هستند را مورد بررسی قرار بدیم.

واژه دیگری که هم معنای یا خیلی‌ نزدیک به بصیرت است و در قرآن کریم آمده است، واژه فرقان هست. خداوند متعال در سوره انفال آیه ۲۹ می فرماید: « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً وَ يُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! اگر تقواى الهى پيشه كنيد، خداوند برايتان فرقانى (قوّه‌ى شناخت حقّ از باطلى) قرار مى‌دهد و بدى‌هايتان را از شما مى‌پوشاند و شما را مى‌آمرزد و خداوند صاحب فضل وبخشش بزرگ است. » لذا یکی از مقدمات رسیدن به بصیرت تقواست.

اما یک مقدمه دیگری را که باید به آن بپردازیم مسئله اهمیت جایگاه بصیرت در آموزه های دینی است. هفته قبل هم عرض کردیم که روی این موضوع خیلی تاکید شده است و واقعاً اگر در جامعه‌ای بصیرت وجود داشته باشد قطعاً این جامعه هیچ وقت منحرف نخواهد شد و اگر ذره‌ای بصیرت در اردوگاه دشمن امام حسین علیه السلام بود هیچ وقت جنگی در مقابل امام رخ نمی داد. لذا موضوع شناخت حقیقت یک موضوع بسیار مهمیست که در روایات ما هم به این جایگاه خیلی تاکید شده است. به دو حدیث که اشاره به اهمیت این جایگاه دارد اشاره میکنم. رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله می فرماید: «لَيْسَ الْأَعْمَي مَنْ يَعْمَي بَصَرُهُ إِنَّمَا الْأَعْمَي مَنْ تَعْمَي بَصِيرَتُهُ ؛ كور آن نيست كه چشمش نابينا باشد، بلكه كور واقعي آن است كه ديده بصيرتش كور باشد. » یعنی کور آن است که راه را از کج راهه تشخیص ندهند.

در روایتی دیگر أمیر المؤمنین علی علیه السلام می فرماید : « فَقْدُ اَلْبَصَرِ أَهْوَنُ مِنْ فَقْدِ اَلْبَصِيرَةِ ؛ نابينايى، آسان تر و قابل تحمل تر از نداشتن بينش و بصيرت است. » طبق فرمایش حضرت از دست دادن بینایی ضرر ظاهریست اما ضرر واقعی نمی‌ رسد لذا افراد نابینایی هستند که مسیر حق را خوب تشخیص میدهند. اگر مسیر حق را اشتباه برویم و بینش و بصیرت را از دست بدهیم کار برای انسان سخت می شود لذا آنقدر این جایگاه اهمیت دارد که امیرالمومنین علی علیه السلام در حدیثی وقتی میخواهد از رزمندگان راستین یاد کند اینگونه یاد می کند که: «حملوا بصائرهم علی أسیافهم»؛ رزمندگان اسلام کسانی هستند که بصیرتهای خود را بر شمشیرهایشان سوار کرده اند یعنی اینکه در میدان نبرد با بصیرت می‌جنگند و جنگ شان هم مثل صلح شان بر اساس شناخت و بینش می باشد که انشاالله در خطبه دوم راجع به رزمندگان مدافع حرم هم این نکته را اشاره خواهم کرد که آنها هم واقعاً با بینش بسیار قوی و با حقیقت بینی حرکت کردند و جنگ را بر این اساس دنبال کردند.

اما آخرین نکته مقدمی که در واقع لیستی از مباحث قابل طرح بر اساس قرآن و حدیث راجع به موضوع بصیرت می باشد خیلی فشرده عرض می کنم و در خطبه های آینده این لیست را دنبال خواهیم کرد.

اولین موضوعی که در روایت ما به چشم می خورد تشویق به بصیرت و کسب آن است. در مجموعه دانشنامه قرآن و حدیث که مجموعه بسیار فاخر است ۱۷ حدیث و پنج آیه را عزیزان جمع آوری کرده اند که این احادیث و آیات ما را به تحصیل و کسب بصیرت و تشویق می کند. یکی از آن روایات را محضرتان شریفتان می خوانم: امیرالمومنین علی علیه السلام در پاسخ به سوال یکی از اصحابش بنام زید بن سوهان که از حضرت سوال می کند یا امیرالمومنین زیرک ترین مردان چه کسانی هستند؟ امام پاسخ می دهد کسی است که راهش را از کج راهه تشخیص می دهد و در مسیر و راه قرار می‌گیرد. لذا زیرک ترین مردم از نگاه دین افراد با بصیرت و اهل شناخت هستند؛ کسانی که میتوانند در سختی ها و غبار فتنه ها راه را تشخیص دهند.

مسئله دیگری که انشالله بحث خواهیم کرد و جزء مسائل مهم این بحث می باشد، چشم بصیرت است و مطالب مهمی در این رابطه در روایات می باشد که انشاءالله به آنها خواهیم پرداخت.

یکی از مباحث مهم دیگر پرداختن به مبادی و سرچشمه بصیرت می باشد که فطرت، قرآن، خدا و اسلام در روایات ما بعنوان خاستگاه ها و مبادی بصیرت آمده است و انشاالله به آنها نیز خواهیم پرداخت. همچنین عوامل رشد بصیرت هم بسیار مهم است که حداقل یک خطبه یا شاید دو خطبه باید درباره آن خواند چرا که بصیرت یک امر فطریست و باید آن را شکوفا کرد و برای شکوفایی فطرت نیاز به عواملی است که دین این عوامل را برای ما بیان کرده است.

همچنین یکی از مباحث مهم، توجه به آثار بصیرت و زیانهای بی بصیرتی و موانع بصیرتست که انشالله این لیست از موضوعات مطرح شده در روایات در بخش این ظرفیت خدادادی را بررسی خواهیم کرد.

خطبه دوم

بار دیگر خودم و همه شما برادران و خواهران نمازگزاران را به رعایت تقوای الهی دعوت و سفارش می کنم.

تقوا یکی از مهمترین سفارش های امام حسین علیه السلام در روز عاشورا به اصحابش است.

امام حسین در روز عاشورا در چند نوبت با اصحابشان صحبت کردند. شاید اولین سفارش ایشان که در واقع سفارش به همه انسانهاست سفارش به تقوا می باشد. حضرت فرمودند: « عبادالله اتقوا الله و کونوا من الدنیا علی حذر » تقوا را پیشه و از دنیا دوری کنید. واقعاً دلبستگی به دنیا خطرات بسیاری دارد، عزیزان ما اگر برای امام حسین علیه السلام عزاداری می کنیم باید به این فرمایشات و سفارشات امام هم توجه کنیم که حضرت در روز مهم و سرنوشت ساز عاشورا اولین چیزی که از ما می خواهد رعایت تقوا الهیست یعنی گناه نکنیم ، واجبات را انجام بدیم و حدود الهی را مورد توجه قرار بدیم.

اما مناسبت های مذهبی ، سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی مهمی در این ایام در پیش رو داریم که برخی از آنها را بصورت گذار عرض میکنم.

اولاً مهمترین مناسبت مذهبی تاسوعا و عاشورای حسینی است که محضر همه شما عاشقان و عزاداران اباعبدالله الحسین علیه السلام تسلیت عرض میکنم.

از برگزار کنندگان مراسم بسیار خوب شیرخوارگان تشکر می کنم. همچنین از خواهران گرامی که عزیزان و فرزندانشان را به این مکان مقدس آوردند و از همین کودکی سعی می کنند تربیت فرزندانشان تربیت دینی و حسینی باشد کمال تشکر را دارم.

ما پدرها و مادرها موظفیم فرزندان خود را بر اساس آموزه های دینی و سبک زندگی اسلامی تربیت کنیم و درود خدا بر شما مادران گرامی که با حضورتان در این جلسات مذهبی مخصوصاً شرکت در جلسه امروز همایش شیرخوارگان مسیر درستی را برای فرزندانتان در نظر گرفته اید.

 ما امام حسین علیه السلام را با زیارت نامه های مختلفی زیارت می کنیم و یکی از آن زیارت ها که فوق العاده مهم است و بزرگان ما نیز بر آن تاکید دارند و زیارتیست مستند که اخیراً یکی از مراجع معظم هم سندهای این روایت را استخراج کرده ، زیارت عاشوراست. لذا یک بار دیگر با این نگاه زیارت عاشورا را بخوانیم؛ در زیارت عاشورا دعاها و درخواستهاییست کاملاً عرشی ، متعالی و معنوی لذا در زیارت عاشورا ۱۴ امر را از خداوند متعال می خواهیم که هر کدام از این ها می‌تواند انسان را در مسیر تکامل کمک کند. به برخی از این مقامات و درخواست هایی که ما از خداوند متعال در زیارت عاشورا می کنیم اشاره می کنم. بقدری این درخواست ها بسیار عالی و معنویست که اگر یکی از این درخواست ها به اجابت برسد کاری کردیم کارستان لذا این فرصت محرم مخصوصاً فرصت خوبی است که این درخواست ها را در قالب زیارت عاشورا از خداوند متعال داشته باشیم.

اولین مقامی را که در زیارت عاشورا از خداوند متعال طلب می کنیم مقام معرفت اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام است که به قول بزرگان این مقام در واقع فتح الباب همه مقامات متعالی انسانیست که اینگونه می خوانیم«أکرمنی بمعرفتکم و معرفة أولیائکم».

یا مقام دیگری که درخواست می کنیم« أن یجعلنی معکم فی الدنیا و الاخرة» یعنی مقام همراهی با اولیای الهیست که از این مقام تعبیر به مقام معیت می کنند. مقام دیگر «ثبت لي قدم صدق عندک مع الحسین» یعنی انسان ثبات قدم در مسیر امام حسین علیه السلام داشته باشد و از راه خارج نشود. یکی دیگر مقام محیا و زیست اولیای الهیست؛ همچنین مقام های شهادت و رجعت که در قالب زیارت عاشورا از خداوند متعال درخواست می کنیم.

دو سه پیشنهاد راجع به توجه بیشتر به زیارت عاشورا محضر شریفتان عرض می کنم: اوّلاً قرائت زیارت عاشورا گرچه خیلی ثواب دارد اما با دقت در معنا و توجه به آن بخوانید و بدانید که چه می خوانید ثانیاً حتماً به درخواست های خود توجه داشته باشیم یعنی وقتی به مقام معیت میرسیم با قلب و دل شکسته و با تمام وجود از خدا بخواهیم.

نکته آخر اینکه چقدر خوب است که این مقامات را تقسیم کنیم همانطور که تسبیحات و اذکار آن را در روز میگوییم این مقامات را تقسیم کنیم و هر روز یکی از این مقام ها را از خداوند متعال درخواست کنیم که اگر بخواهیم یقین داشته باشیم خداوند متعال خواهد داد. مثلاً در ماه محرم انسان هر روزی را اختصاص به یک مقام دهد به فرض مثال از صبح تا به شب مقام معرفت را طلب کند که اگر انسان قلبا و با تمام وجود از خدا بخواهد یقیناً خداوند متعال به او عطا خواهد کرد و به همین ترتیب باقی مانده محرم را به طلب سایر مقامات اختصاص دهد. از خداوند متعال می‌خواهیم ما را در مسیر دین و شناخت مقام اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام کمک کند.

اما سیلاب های ویرانگر اخیر متاسفانه باعث کشته شدن تعدادی از هموطنان عزیزمان شد؛ قبل از هر سخن به خانواده جان‌باختگان این سیلاب ها تسلیت عرض می کنم. تقاضا می‌کنم این مسئله را مسئولین محترم بیشتر توجه کنند و همچنین زلزله های اخیری که اتفاق افتاد به طور جد نشان داد که لازم است در سیاستهای ساختار مدیریت بحران کشور بازنگری شود. این ساختار فعلی واقعاً به روز رسانی نشده لازم است؛ در این ساختار باید پیشگیری حرف اول را بزند و علاج واقعه قبل از وقوع واقعه اتفاق بیافتد لکن این ها دیده نشده است و اگر دیده شده بسیار ضعیف می باشد. طبق آمار مراجع بین المللی کشورمان ششمین کشور حادثه خیز می باشد و از ۴۱نوع حادثه طبیعی ای که شناخته شده ، امکان۳۱ نوع از این حوادث طبیعی در ایران وجود دارد لذا باید یک ساختار مدیریت بحران قوی و به روز داشته باشیم. زلزله، سیل ،رانش زمین، فرسایش خاک،نفوذ و پیشروی آب دریا، تخریب ساحل، کویر زدایی، تگرگ، بهمن ،طوفان و آلودگی آب و هوا برخی از این حوادث طبیعیست که در کشور عزیزمان دیده ایم لذا می طلبد یک سیاست گذاری درست و قوانین و استانداردهای مهم و لازمی تهیه شده و درست اجرا شود که قطعاً با این روش آسیب پذیری جامعه را کاهش می‌دهیم و بالاتر از همه اینها باعث می شود از جان و مال مردم حفاظت کنیم لذا از مجلس انقلابی و دولت مردمی انتظار می رود که در این راستا ریل گذاری درست و برنامه ریزی صحیح و اقدام آینده‌نگرانه داشته باشند تا انشالله سالهای دیگر شاهد تخریب در این حد در کشور نباشم.

اما روزهای اخیر شاهد بازگشت پیکر ۵ شهید مدافع حرم به میهن اسلامی هستیم و ۱۸ مرداد هم سالروز بزرگداشت شهدای مدافع حرم هست که درود خدا بر همه این شهیدان.

شهدای مدافع حرم مثل همه شهیدان انقلاب اسلامی ، جنگ تحمیلی و سلامت کسانی هستند که به تعبیر امیر مومنان علی سلام الله علیه(حملوا بصائرهم علی أسیافهم) جنگیدنشان از روی بصیرت بود. عزیزان خیلی ها در مسئله جنگ های نیابتی مخصوصاً سوریه بصیرت لازم را نداشتند اما این شهدای عزیز و سردار شهید اسکندری که از فرماندهان بزرگ دفاع مقدس بو، د با بصیرت رفتند و راه را شناختند و امام زمان خود و امام حسین زمان خود را شناختند و در اردوگاه امام حسین علیه السلام قرار گرفت. شهید اسکندری در سال ۱۳۹۳ در منطقه حلب به اسارت درآمد که مزدوران تکفیری او را به شهادت رسانده و بغض و کینه ای که نسبت به رزمندگان اسلام داشتند را نشان دادند و نخستین شهید ایرانی بود که تکفیری ها و نانجیب ها سر از تنش جدا کردند و مانند امام حسین علیه السلام و یارانش سرش را به نیزه زدند و درود خدا بر این شهیدانی که با بصیرت و شناخت حقیقت در مسیر اسلام و دین قرار گرفتند.

روز ۱۲ محرم هم سالروز شهادت امام زین العابدین علیه السلام به روایتی هست که پیشاپیش عرض تسلیت داریم. هفدهم مرداد روز خبرنگار سالروز شهادت  شهید محمود صارمی است که امسال این روز با روز عاشورا مصادف شده است که درود میفرستیم به همه شهیدان مخصوصاً شهیدان خبرنگار که این عزیزان مخصوصاً خبرنگاران شهید در انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس و بعد از آن واقعاً نقش بی‌بدیلی داشتند که مدیون همه شهدای خبرنگار هستیم.

چهاردهم مرداد هم روز حقوق بشر اسلامی و کرامت اسلامیست که جزو ابتکارات نظام اسلامی و جمهوری اسلامی است . سازمان کنفرانس اسلامی در سال ۱۳۸۷ به پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران سالروز تصویب اعلامیه اسلامی حقوق بشر را به عنوان روز حقوق بشر اسلامی تصویب کرد. امیدواریم انشالله به زودی شاهد حاکمیت حقوق بشر اسلامی در سراسر جهان باشیم.

 

نویسنده: مصطفی تلخابی
منتشر شده در ۱۴۰۱/۰۵/۱۴
بازدید: ۱۵